Alıntı Kelimelerin
Yazılışı
Yabancı
kökenli kelimelerin yazılışlarıyla ilgili bazı noktalar aşağıda gösterilmiştir:
1. İki
ünsüzle başlayan batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan
yazılır: francala, gram, gramer, gramofon, grup, kral, kredi, kritik, plan,
pratik, problem, profesör, program, proje, propaganda, protein, prova,
psikoloji, slogan, snop, spiker, spor, staj, stil,
stüdyo, trafik, tren, triptik.
Bu tür
birkaç alıntıda, söz başında veya iki ünsüz arasında bir ünlü türemiştir. Bu
ünlü söylenişte de yazılışta da gösterilir: iskarpin, iskele, iskelet,
istasyon, istatistik, kulüp.
2. İçinde
yan yana iki veya daha fazla ünsüz bulunan batı kökenli alıntılar, ünsüzler
arasına ünlü konmadan yazılır: alafranga, apartman, biyografi, elektrik,
gangster, kilogram, orkestra, paragraf, program, telgraf.
3. İki
ünsüzle biten batı kökenli alıntılar, ünsüzler arasına ünlü konmadan yazılır:
film, form, lüks, modern, natürmort, psikiyatr, seks, slayt,
teyp.
4. Batı kökenli
alıntıların içindeki ve sonundaki g ünsüzleri olduğu gibi korunur: biyografi,
diyagram, dogma, magma, monografi, paragraf, program; arkeolog, demagog, diyalog, filolog, jeolog, katalog, monolog,
psikolog, ürolog.
Ancak
coğrafya, fotoğraf ve topoğraf kelimelerinde g’ler, ğ’ye döner.
* * *
Aşağıdaki
durumlarda batı kökenli kelimeler, özgün biçimleri ile yazılırlar:
1. Bilim,
sanat ve uzmanlık dallarında kullanılan bazı terimler: andante (müzik), cuprum (kimya), deseptyl
(eczacılık), quercus, terminus
technicus (teknik terim).
2.
Latin yazı sistemini kullanan dillerden alınma deyim ve sözler: Veni, vidi, vici
(Geldim, gördüm, yendim.); conditio sine qua non (Olmazsa olmaz.); eppur si muove (Dünya her şeye
rağmen dönüyor.); to be or
not to be (olmak veya olmamak); l'art
pour l'art (Sanat sanat içindir.); l'Etat c'est moi (Devlet benim.); traduttore traditore (Çevirmen
haindir.); persona non grata (istenmeyen kişi).
Mesele
falan değildi öyle,
To be
or not to be kendisi için;
Bir akşam
uyudu;
Uyanmayıverdi.
(Orhan Veli Kanık)