YAZI TÜRLERİ
Edebiyat
açısından yazı biçimsel olarak iki türlüdür:
1.
Öğretici Yazılar
2.
Kurmaca Yazılar
1.
Öğretici yazılar; makale, deneme, eleştiri, fıkra, gezi yazıları,
anı, röportaj, köşe yazısı olarak ayrılabilir. Makale, okuru bilgilendirme amacı
taşıyan, her türlü konuyu, olayı ya da durumu ele alan, bunları kanıtlama
yoluna giden düşünce yazısıdır. Deneme, her türlü konuda yazarın kendi
görüşlerini kanıtlama amacı taşımadan okurla sohbet havasında, konuşur gibi
yazdığı yazı türüdür. Eleştiri, herhangi bir sanat ya da bilim yapıtının
olumlu-olumsuz özelliklerini irdeleyen yazılardır. Fıkra, yazarın güncel
olaylarla ilgili olarak kendi görüşlerini de katarak yazdığı yazıdır. Gezi
yazıları, bir yazarın okurları için, yurt içi ya da yurt dışında gezip gördüğü
yerlere ait, ilgi çekici bulduğu yönleri yansıttığı düz yazı türüdür. Anı,
herhangi bir sanat, bilim ya da meslek dalında ün yapmış birinin başından
geçenleri, döneminde yaşanmış olan olaylarla ilgili bilgi ve gözlemlerini
anlattığı yazılardır. Röportaj, bir yazarın gezmiş olduğu ülke, kent, bölge
gibi gezdiği yerleri kendi yorumunu da katarak gazete ve dergilerde yazmasıdır.
Tanınmış kişilerle ilgili olarak yapılan görüşmeye de röportaj denir. Köşe
yazısı, güncel sorunlarla ilgili olarak ayrıntılara girmeden yazılan
yazılardır.
2. Kurmaca yazılar; roman,
öykü, oyun (tiyatro), masal olarak ayrılabilir. Roman, canlı ya da cansız
varlıklara ait, gerçeğe bağlı olarak ya da düş gücüyle kurulan her türlü durumu
anlatan, uzun düz yazı türüdür. Öykü, canlı ya da cansız varlıklara ait,
gerçeğe bağlı olarak ya da düş gücüyle kurulan her türlü durumu anlatan kısa
düz yazı türüdür. Oyun, sahnede oynanmak üzere yazılmış olan düz yazı türüdür.
Masal, tümüyle düş gücünün ürünü olan, gerçekle hiçbir ilgisi bulunmayan,
olağanüstülüklerin anlatıldığı kısa anlatıdır.
Yazı
türlerini farklı şekillerde ayıra biliriz. Düşünce yazıları ve öyküleme
yazıları gibi ayrımların yanında sözlü ve yazılı şeklinde de ayırmak mümkündür.