(Edebi türlere geri dön)

YAŞAM ÖYKÜSÜ (BİYOGRAFİ)

Çoğunlukla toplumca tanınan, sevilen, başarılı çalışmalarıyla topluma örnek olmuş kişilerin yaşamını anlatan yazı türü. Büyük insanların yaşam öyküleri alınacak derslerle dolu olduğu için yol gösterici bir özellik taşır. Bu nedenle yaşam öyküleri, başarılı yaşamların örnek olarak sunulması açısından önem taşıyan yapıtlardır.

Yaşam öyküsü, düz yaşam öyküsü ve kurmaca yaşam öyküsü diye ikiye ayrılır. Düz yaşam öyküsünde olaylar da kişiler de gerçeğe bağlı olur. Düş gücünü işin içine karıştırmadan karakterin yaşamı anlatılır. Yazar, hiçbir değişiklik yapmadan, yaşamını yazdığı kişiyi olaylar ve kişilerle bağlantılı olarak anlatır. Kurmaca yaşam öyküsündeyse yazar, olabildiğince kendini kahramanın yerine koyar ve onun gibi duymaya başlar. Anlatılanların tümü yaşanmış da olsa yazar bunları düş gücüyle yaratmışçasına verir. Buna rağmen yer, tarih ve kişilerde herhangi bir değişikliğe gitmez.

Yaşam öyküleri, eskilerin deyişiyle tercüme-i hâl, batılıların deyişiyle biyografidir.