RAPOR
Her hangi
bir konu ya da olayla ilgili inceleme sonucunu tespit ederek bildiren yazılara
rapor denir.
İncelenmek
istenen bir sorun; doğru, kesin, güvenilir bilgi gerektiren bir iş hakkında,
onu soruşturmakla görevlendirilen kişinin yaptığı "araştırma,
inceleme" sonucunu belli kurallara göre yazdığı yazı, rapor türüne girer.
Rapor; yazılı olur, ancak "sözlü" olarak da bir makama, kurula
sunulabilir. Raporun bir makama yazılı olarak sunulması, "dilekçe"
yazmak biçiminde olmalıdır. Sözlü olarak raporun sunulmasında ise, sunulan
kişiye ya da kurula "hitap cümlesi" ile söze başlanır.
Yazılı
anlatım türleri içinde rapor, çok değişik konularda kaleme alınan bir yazı
türüdür. Tek kişinin hazırladığı rapora kişisel rapor, birden fazla kişinin
hazırladığı rapora da ortak rapor adı verilir.
Rapor konuları, şöyle
sıralanabilir:
(1)
Eğitim ve öğretimle ilgili özel ve genel faaliyetleri değerlendirmek.
(2) Bir
siyasî olayın, hareketin ya da olgunun genel yapısını değerlendirmek.
(3)
Toplumun eğitim, kültür, sağlık vb. alanlarındaki değişik sorunları üzerinde
yapılan incelemeleri bir rapor hâline getirmek.
(4)
Ekonomik alanlardaki olumlu ya da olumsuz durumlar üzerinde yapılan
değerlendirmeleri bir rapor hâline getirmek.
(5)
Bilimsel çalışmaları değerlendirirken olumlu ve olumsuz gelişmeleri bir rapor
hâlinde tespit etmek.
(6) Sanat
eserlerini (edebiyat, resim, müzik vb. yarışmalarda) değerlendirirken başarılı
ve başarısız yönlerini bir rapor hâlinde tespit etmek.
Bir raporun
hazırlanmasında göz önünde tutulması gereken nitelikleri de şöyle
sıralayabiliriz:
* Konunun uzmanı olmak.
* Raporun
konusunu iyi kavramış olmak.
* Konuyla ilgili kaynakları taramak.
* Kaynaklardan elde edilen malzemeyi etkili, çarpıcı, inandırıcı ve doyurucu
nitelikte hazırlamak.
*
Objektif davranmak.
*
Bilimsel çalışmaları değerlendirirken raporları bilimsel ölçüler içinde
hazırlamak.
*
Raporlarda ileri sürülen olumlu ya da olumsuz görüşleri kesin deliller ile
somut bir biçimde açıklamak.
*
Raporları belli bir plân dahilinde hazırlamak ve
varılan yargıyı açıkça belirtmek.
* Gereksiz ayrıntılara girmeden özlü bir biçimde sınırlandırmak.
* Açık ve net bir ifade kullanmak. Yanlış anlaşılmaya meydan
vermemek.