EDEBİYAT (YAZIN)
Olayları,
düşünce ve duyguları söz ya da yazıyla anlatan sanat dalı; yazın. Edebiyat,
birbiriyle ilgi üç kavramı anlatan Arapça bir sözcüktür:
1.
Düşünce, duygu, tasarı ve izlenimleri, etkili ve uyumlu bir biçimde anlatan,
ürünleri yazılı ya da sözlü olabilen sanat dalıdır.
2.
Yazılı ve sözlü edebiyat ürünlerinin tümünün adıdır.
3.
Herhangi bir bilim dalının kapsamına giren bilgilerin tümüdür.
Birçok
sanatçı, edebiyat sözcüğünün yerine, “yazmak” eyleminden türetilmiş “yazın”
sözcüğünü kullanmaktadır. Edebiyat genelde yazılı ve sözlü olmak üzere ikiye
ayrılır:
Sözlü
edebiyat, anlatım aracı olarak sözün kullanıldığı, yazının bulunmadığı çağlarda
üretilmiş (yazılı duruma sonradan getirilmiş), dilden dile söylene söylene günümüze kadar gelmiş, çoğunluğunun yaratıcısı
belli olmayan, halkın ortak malı olmuş edebiyat ürünlerinin genel adıdır.
Yazılı edebiyat, anlatım aracı olarak yazının kullanıldığı, yazarı belli olan,
her tür edebiyat ürününün toplu adıdır.
Her
ulusun kendine özgü bir edebiyatı vardır. Bu anlamda edebiyat; İngiliz
edebiyatı, Türk edebiyatı, Fransız edebiyatı, Rus edebiyatı gibi adlar alır.
Edebî
(yazınsal) türler oldukça fazladır. Bunların başlıcaları;
şiir, öykü, roman, oyun, deneme, fıkra, anı, gezi yazısı, öz yaşam öyküsü,
makale, haber, söyleşi, röportaj, günce, eleştiri, masal ve senaryodur. Bu
türler de kendi içlerinde konularına, biçimlerine ve amaçlarına göre ayrılır.