DENEME
Yazarın,
herhangi bir konu üzerinde özel görüş ve düşüncelerini kesin kurallara
varmadan, iddiasız, içten ve özgür bir biçimde anlattığı çoğunlukla kısa düz
yazı.
Deneme
düşünsel yanı ağır basan bir yazı türüdür. Hemen her konuda deneme yazılabilir.
Denemenin temel özellikleri; konunun özgün bir biçimde işlenmesi, konuyu
kanıtlama ve öğretme gibi bir amaç taşımaması, konunun hiçbir kurala bağlı
olmadan özgürce ele alınması ve anlatımdaki içtenliktir.
Önemli
deneme yazarlarımızdan Nurullah Ataç, deneme hakkında şöyle diyor: “Deneme
‘ben’in ülkesidir, ben demekten çekinen, her görgüsüne, her görevine ister
istemez benliğinden bir parça kattığını kabul etmeyen kişi denemeciliğe
özenmesin.”
Deneme
türünü öteki türlerden ayıran başlıca özellikler; konuşma havasında yazılması,
“ben”li bir söylem taşıması, kesin bir sonuca ulaşılmaması, çeşitli soruların
ortaya atılmasıdır.
Deneme türünde önemli yapıtlar
vermiş yazarlarımızdan bazıları; Nurullah Ataç, Suut
Kemal Yetkin, Hasan Âli Yücel, Melih Cevdet Anday, Oktay Akbal, Sabahattin
Eyüboğlu, Salâh Birsel, Vedat Günyol, Orhan Burian, Adnan Binyazar, Doğan
Hızlan ve Tahsin Yücel’dir.