KELİME (Sözcük) BİLGİSİ

KELİME (SÖZCÜK)

Tek başına anlamı olan ya da kendi başına anlamı olmadığı halde cümle içinde anlam bütünlüğü sağlayan ses yada ses topluluğuna KELİME ( SÖZCÜK )denir.

Kelimeler hece yada hece topluluklarıyla oluşur.

Türkçe’de 8 çeşit kelime vardır : “İsim, sıfat, zamir, zarf, edat, bağlaç, ünlem, fiil” Bunlardan isim ve fiil dildeki asıl kelimelerdir.

Kelime, insanlar arasında anlaşmayı sağlayan dilin anlamlı en küçük parçasıdır. Kelimelerin belirli bir düzen içerisinde bir araya getirilmesiyle anlaşma sağlanır.

KAVRAM ( MEFHUM )

Nesnelerin, duygu ve düşüncelerin zihindeki tasarım biçimine kavram denir.

Kavramlar soyut ve somut olarak ikiye ayrılırlar. Kavramlar kendilerine göre belirli bir alanı kaplarlar; Yani bir çok nesneyi, duygu ve düşünceyi içlerine alabilirler. Kavramlar tekil hale geldikçe küçülürler.

Evren > uzay > güneş sistemi > dünya > kıta > ülke > Türkiye > Giresun.

KELİME ( SÖZCÜK ) VE KAVRAM İLİŞKİSİ.

Kavram hep aynı kalır bu kavramları karşılayan sözcükler ise değişebilirler fakat bu sözcükler hep aynı kavramı karşılarlar. Bu nedenle sözcüğe gösterge adı verilir. Mesela köpek sözcüğü dört ayaklı, dişleri keskin kuyruklu hayvanı zihinde oluşturur: ama diğer dillere baktığımızda köpek kelimesini İngilizce de dog ,  almanca da her hunt, Fransızca da le chien karşılar. Fakat bu dilleri kullananlarda aynı şekilde zihinlerinde canlandırdıkları varlık bizim canlandırdığımızla aynıdır. Kelimeler canlandırılan bu varlıkların dilde gösteriliş biçimidir.

KELİME ve ANLAM

         Sözcüklerin belirttiği kavramların, çevremizdeki her türlü olayın, hareket ve hayallerin zihindeki değerlendirilişine anlam denir.

         Sözcükler söylendiğinde zihinde önce kavram oluşur ve bu kavramın özellikleri değerlendirilerek zihinde canlandırılan kavramlar anlamlandırılır.

Kuş ( nesne) -> kuşun zihinde canlandırılması ( kavram ) -> kuş kelimesi kavramın ifadesi -> kuşun özelliklerinin bilinmesi onun anlamlandırılmasıdır.

Kelimeler de dil gibi canlı varlıklardır. Sahip oldukları anlamların dışında zamanla yeni anlamlar kazanabildikleri gibi bir anlamda birkaç kelime de kullanılabilir. Bu özellikler hem kelimenin kendisine ait olabilir, hem de diğer kelimelerle olan anlam ilişkisini gösterebilir. Burada kelimelerin anlam özelliklerinin yanı sıra kelimeler arasındaki anlam ilişkileri de karşımıza çıkmaktadır. Kelimeler tek başlarına anlamlı olabildikleri gibi cümlede veya söz içinde kullanılışlarına göre yeni anlamlar da kazanabilirler, aralarında anlamdaşlık sesteşlik gibi ilişkiler de barındırabilirler.

“ Bir uzay  bilgini eşi ile uzay yolculuğuna çıkar. Yolda uzay aracı arıza yapar ve uzay bilgini en yakınlardaki bir gezegene inmek zorunda kalır.  Bu gezegen gri renktedir ve üzerinde ince bir kül tabakasından başka bir şey yoktur. Gezegende yalnız kalan uzay bilgini ve eşinin bir zaman sonra bir çocukları olur. Çocuk büyür; ancak anne ve babası ona ağaç, kuş, balık, doğa ve benzeri hiçbir kavramı öğretemez. Çünkü çocuk zihninde canlandıramadığı ve algılayamadığı hiçbir şeyi tasarlayamaz ve düşünemez.

Daha sonra uzay bilgini eşi ve çocukları dünyaya dönerler. Hiçbir şeyin olmadığı gezegenden dünyaya gelen çocuğun zihninde binlerce kavram oluşur. Sonuçta bu kavramların karşılığı olan kelimeleri öğrenir. Öğrendiği bu kelimelerle de düşünceleri gelişir ve zihninde çoğalan kavramlar ve bunları gösteren kelimeleri öğrendikçe diğer insanlar gibi nesneleri, duygu ve düşüncelerini anlatmaya başlar.”