FİİLLER EYLEMLER

Tanım

Varlıkların yaptıkları veya etkilendikleri işleri, hareketleri, oluşları, kılışları, durumları zamana ve kişiye bağlı olarak anlatmada kullanılan kelimelere fiil denir.

denirdi, başlandı, tutacak, çıkar...

Fiiller dilin temel kelimeleridir.

Fiiller mastarları ile isimlendirilirler. Mastar fiil kök veya gövdesinin “-mek, -me, İş” eklerini almış hâlidir. Bu ekler atıldığında geriye sadece fiil kalır. Bu fiiller artık zamana ve şahsa göre çekimlenmeye hazırdır.

Fiil kök ve gövdelerinin, kısaca fiillerin zamana ve şahsa göre yargı bildirecek hâle getirilmesine de fiil çekimi denir.

Geldim, okumuş, yazıyor, düşünmez, biliriz, sormalısın, dinle, konuşalım...

Fiile çekimleri ikiye ayrılır:

Basit (yalın) zamanlı çekimler ve birleşik zamanlı çekimler

Basit çekimlerde sadece zaman ve şahıs ekleri vardır; ama birleşik çekimlerde zaman ekleriyle şahıs ekleri arasına birleşik zaman eki getirilir. Biz şimdilik basit zamanlı çekimleri göreceğiz. Fiil kipleri bittikten sonra birleşik zamanlı çekimleri de öğreneceğiz.

Her fiilin bir adı vardır. Fakat bu adlar, şahıs ve zaman kavramı taşımazlar. Fiillerin sonuna “-me, -mek, -İş” ekleri getirilerek yapılan fiil adları, bu ekler çıkarılarak çekimlenirler.

Sevme → sevdik ,         Kalkış    →     kalktı  ,        Hoşgörmek    →    hoşgörelim

Fiillerin Cümle İçindeki Görevi

 Çekimli Fiilin Yapısındaki Unsurlar

1. Kök ve Gövde

2. Şahıs Ekleri

3. Ek-fiil, Çekimi ve Görevleri